8-геометрия. Текшерүү иши: Фигуралардын Аянты

1. Маселени чечүү боюнча көрсөтмөлөр:

• Маселенин чечимин толук көрсөтүңүз, аяккы жыйынтык гана эмес.
• Бардык аралык кадамдар жана эсептөөлөр.
• Ар бир маселе үчүн шартты сүрөттөөнү (схема) түзүп,
  • Фигуранын негизги элементтери (бийиктиктер, негиздер, диагоналдар ж.б.).

2. Бөлүм 1. Үч бурчтуктун аянты

2.1. Негиз жана бийиктик аркылуу эсептөө:

• Тапшырма 1. Тик бурчтук үч бурчтуктун бир катети 6 см, экинчиси 8 см. Аянтын табыңыз.
• Тапшырма 2. Негиз 12 см, бийиктик 9 см болгон үч бурчтуктун аянтын эсептегиле.

2.2. Герондун формуласы менен эсептөө:

• Тапшырма 3. Үч бурчтуктун жактары 7 см, 8 см жана 9 см. Герондун формуласы аркылуу аянтын эсептегиле.

3. Бөлүм 2. Параллелограмм, Трапеция жана Ромб

3.1. Параллелограмм:

• Тапшырма 5. Параллелограмманын негизи 10 см, ошол негизи боюнча түшкөн бийиктик 6 см. Аянтын эсептегиле.
• Тапшырма 6. Параллелограмманын аянты \(50\ \text{см}^2\). Негизи \(5\) см болсо, ошого ылайыктуу бийиктигин эсептечү формуланы колдонуп, бийиктикти тапкыла.

3.2. Трапеция:

• Тапшырма 7. Трапециянын негиздери 8 см жана 14 см, ал эми бийиктик 5 см. Аянтын табыңыз.
• Тапшырма 8. Трапециянын үстүңкү негизи 10 см, астыңкы негизи 16 см болсо, ал эми аянты \(65\ \text{см}^2\). Бийиктигин табыңыз.

3.3. Ромб:

• Тапшырма 9. Ромбдун бир капталы 9 см, ошол капталга перпендикуляр түшкөн бийиктик 7 см болсо, аянтын эсептегиле.
• Тапшырма 10. Ромбдун диагоналдары 8 см жана 5 см. Аянтын табыңыз

4. Бөлүм 3

4.1. Кошулма фигура:

• Тапшырма 11. Төмөнкүдөй фигуранын аянтын табыңыз: ал тик бурчтуктан (капталдары \(6\) см жана \(4\) см) жана ага чектеш, бирдей капталдуу трапециядан турат. Трапециянын негиздери \(4\) см жана \(8\) см, бийиктиги тик бурчтуктун кыска капталына барабар.

4.2. Салыштыруу:

• Тапшырма 12. Эки параллелограмманын аянты бирдей \((80\ \text{см}^2)\). Биринчисинде негизге түшкөн бийиктик \(10\) см, экинчисинде негизге түшкөн бийиктик \(8\) см. Экөөнө тиешелүү негиздерин салыштырыңыз.
• Тапшырма 13. Ромбдун диагоналдары \(2x\) жана \(3x\). Анын аянтын \(x\) аркылуу көрсөтүңүз. Эгерде \(x = 4\) болса, аянты канча болот?